Z niezbędnika pielęgniarki – Braunovidon

Z niezbędnika pielęgniarki – Braunovidon

Braunovidon to jeden z niezbędników wśród stosowanych przez pielęgniarkę produktów. Jest to maść o działaniu dezynfekującym o szerokim spektrum, działa  przeciwko bakteriom, prątkom, grzybom, pierwotniakom i wirusom. Nieswoista aktywność powidonu jodowanego stanowi podstawą skutecznego działania na wiele drobnoustrojów chorobotwórczych, takich jak bakterie Gram-dodatnie i Gram-ujemne. Maść działa  bardzo skutecznie miejscowo przeciwdrobnoustrojowo. Preparaty jodowe stanowią jedne z najprostszych i najskuteczniejszych metod leczenia schorzeń skóry, odkażania ran i pola operacyjnego.  Z przeprowadzonych badań wynika, że nie istnieje ryzyko wystąpienia specyficznych pierwotnych reakcji odpornościowych na powidon jodowany, co oznacza, że drobnoustroje nie wytwarzają oporności na produkt.

Medyczne wykorzystanie jodu w leczeniuran posiada długą historię. Otóż jużTeofrast, uczeń Arystotelesa zaobserwował, że wodorosty zawierające jod można stosować do zmniejszenia bólu związanego z oparzeniami słonecznymi.Ponad dwa tysiące lat później w 1829 roku, w trakcie amerykańskiej wojny domowejzastosowano roztwór Lugola zawierający jod i potas do leczenia zakażonych ran. Następnie dezynfekujące  właściwości jodu zostały wykorzystane przez Davaine’a w 1882 roku, by zapobiegać infekcjom w miejscach operacyjnych. Tę datę traktuje się jako pierwsze oficjalne użycie jodu w medycynie. Podczas I wojny światowej Alexander Fleming wykorzystywał jod, aby zmniejszyć dolegliwości zgorzeli gazowej wśród żołnierzy, co okazało się lepszym rozwiązaniem od dotychczas stosowanego kwasu karbolowego.

W latach 50-tych opracowano jodofory, związki bezpieczniejsze i eliminujące dolegliwości bólowe w trakcie stosowania, ale równie skuteczne jak pierwiastek jodowy. Wykorzystany został tu fakt, że wiązanie jodu z inną cząsteczką obniża jego toksyczność, bo zmniejsza się stężenie uwalnianego jodu. Działanie to polega na tym, że w połączeniu z innymi nośnikami jod uwalnia się w mniejszych ilościach przez dłuższy czas, podczas gdy aplikowanie samego jodu, jestbardziej gwałtowne i toksyczne.Powolne uwalnianie się jodu następuje podczas kontaktu nośnika z mokrym środowiskiem rany. Preparaty powidonowo jodowe zostały wprowadzone w latach 60. i są obecnie najczęstszym jodoforem w praktyce klinicznej. Występują w różnych postaciach: kremu, maści, sprayu, roztworu wodnego i opatrunków na rany.

Substancją czynną zastosowaną w maści Braunovidon jest povidon jodowany. Maść stosowana jest jako środek dezynfekujący do wielokrotnego użycia przez określony czas. Jej nanoszenie może być powtarzane. Braunovidon działawyłącznie miejscowo, dlatego należy pokryć maścią całą powierzchnię rany.W przypadku ran zakażonych i sączących preparat należy nakładać kilka razy na dobę, ponieważwtedy osiągamy optymalne działanie bakteriobójcze. Zalecane jest, aby maść pozostała na ranie do jej wchłonięcia – uwalniany powoli jod jest skuteczny przy dłuższym kontakcie. Maść może pozostawać na skórze kilka dni.Brązowy kolor maści jest cechą charakterystyczną produktu leczniczego i świadczy o jego skuteczności, dzięki obecności dostępnego jodu.Zabarwienie ułatwia obserwację w jakim miejscu maść została nałożona, a jeżeli staje się ona już bezbarwna oznacza to, że utraciła skuteczność działania.

Zasady stosowania Braunovidonu:

  • Lek podaje się na skórę, na całą zmieniono chorobowo jej powierzchnię.
  • Czas stosowania leku zależy od stanu klinicznego pacjenta.
  • Maść może pozostawać na skórze przez długi czas. Opatrunek należy zmienić w momencie odbarwienia brązowego koloru maści.

Braunovidon znajduje zastosowanie  przy:

  • oparzeniach skóry płomieniem lub gorącym płynem,
  • ranach ostrych i przewlekłych,
  • na zakażone owrzodzenia, odleżyny,
  • zakażonych powierzchownych ubytkach skóry, które nie wykazują tendencji do gojenia się z odczynem zapalnym lub głębszym owrzodzeniem,
  • ropnych zmianach skórnych (pyodermia),
  • bakteryjnych lub grzybiczych chorobach skóry,
  • względnie wtórne zakażenia tym samym czynnikiem uprzednio wyleczone. 

Nie należy stosować leku:

  • jeśli pacjent ma uczulenie na powidon jodowany lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku,
  • w chorobie tarczycy,
  • w przypadku zespołu opryszczkowego zapalenia skóry,
  • w razie planowania lub niedawno zakończonej terapii radioaktywnym izotopem jodu (do czasu zakończenia terapii),
  • u noworodków i niemowląt do 6 miesiąca życia,
  • w czasie ciąży i karmienia piersią.

Należy pamiętać, że jod  nie jest produktem do długotrwałego stosowania. Objawem przedawkowania może być obrzęk, albo wykwity na skórze. Powidon jodowany wchodzirównież w reakcje z białkami i niektórymi związkami organicznymi, np. składnikami krwi lub ropy, co może zmniejsza jego skuteczność. Jednoczesne stosowanie powidonu jodu i produktów zawierających enzymy do opatrywania ran, powoduje utlenianie komponentów enzymu i obniżenie ich skuteczności. Powidonu jodowanego nie należy stosować jednocześnie z substancjami redukującymi, solami alkaloidowymi, kwasem taninowym, kwasem salicylowym, solami srebra, solami bizmutu, taurolidyną i nadtlenkami wodoru. Nie powinien być też stosowany w trakcie trwania terapii litem.

Preparaty zawierające jod:

Betadine (maść)

Betadine – roztwór na skórę (płyn)

Betadine VAG (globulki dopochwowe)

Braunol 2000 (płyn)

JodiGel 10% (żel)

PV Jod 10% (roztwór)

Przy omawianiu Braunovidonu nie sposób nie wspomnieć o Braunolu, który jest wodnym roztworem powidonu jodu, przeznaczonym do antyseptycznego leczenia skóry, tkanki podskórnej, błon śluzowych i ran.

Braunol wykazuje pełne spektrum, które obejmuje bakterie (w tym MRSA), prątki, pierwotniaki, grzyby, wirusy i spory. Preparat nadaje się zarówno do dezynfekcji skóry i śluzówki, jak i do szybkiego opatrzenia ran świeżych i trudno gojących się. Typowe dla tego roztworu zabarwienie, które pochodzi od jodu ułatwia jego zastosowanie.
Preparat stosuje się bez rozcieńczenia lub jako roztwór wodny o odpowiednim stężeniu. Do odkażania skóry i śluzówek w przypadku: oparzenia, zranienia, zakażonych zmian skórnych, przed iniekcjami, punkcjami, zabiegami chirurgicznymi, przy kaniulacji żył i tętnic, przy cewnikowaniu pęcherza moczowego, przy zaopatrywaniu ran przed, w trakcie i po operacji, owrzodzenia, odleżyny, zgorzel, do odkażania zewnętrznych narządów moczowo-płciowych, w przed-, śród- i pooperacyjnym przepłukiwaniu sromu i pochwy, do płukania pochwy, do odkażania cewki moczowej, do płukania ortopedycznych ran pooperacyjnych, do antyseptyki otwartych złamań, przy zakażonym zapaleniu spojówek, w stanach zapalnych, zakażeniach i zranieniach jamy ustnej.

Zastosowanie:

  • Dezynfekcja nieuszkodzonej skóry oraz błony śluzowej, np. przed zabiegiem chirurgicznym, biopsją, iniekcjami, nakłuciem, pobraniem próbki krwi i cewnikowaniem,
  • Wyjaławianie ran (np. odleżyn, owrzodzeń goleni i ZZSC), oparzeń, dezynfekcja oka, złamań otwartych, ucha środkowego, pochwy i sromu,
  • Choroby infekcyjne skóry (np. liszajec, róża, zastrzał, nadkażenia grzybicze),
  • Szerokie zastosowanie na oddziałach: okulistycznych, ginekologicznych, położniczych, urologicznych, ortopedycznych, chirurgii stomatologicznej i twarzowo-szczękowej,
  • Higieniczna dezynfekcja rąk – 1 minuta, chirurgiczna – 5 minut,
  • Kąpiele antyseptyczne częściowe i kompletne,
  • Dezynfekcja przed iniekcjami, punkcjami – 15 sekund; przed biopsją, operacją – 1 minuta,
  • Nie zostawia trwałych przebarwień na odzieży, skórze i ranie.

Zalety

  • Pełne spektrum bójcze
  • Szybki czas działania
  • Brązowy kolor czasowo oznacza dezynfekowany obszar ( skóra po zastosowaniu preparatu ulega odbarwieniu).

W swojej codziennej praktyce bardzo często sięgam po produkty jodowe. Wykorzystuję je we wstępnej fazie leczenia owrzodzeń podudzi oraz w leczeniu zmian skórnych. Braunovidon jest bardzo skuteczny w leczeniu stanów zapalnych po wkłuciach obwodowych.